Trong vô số giải pháp thoát thai từ cuộc khủng hoảng
kinh tế toàn cầu nghiêm trọng hiện tại, người ta đang bàn đến “giải pháp xanh”.
Gần
như mọi nguyên thủ nước lớn đều nhất loạt ủng hộ lời hiệu triệu từ Tổng thư ký
Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon trong việc tìm đến “giải pháp xanh”, một giải pháp
có thể giúp tái thiết và định hình lại kinh tế thế giới. Nghe có
vẻ chẳng ăn nhập gì đến những con số nhảy múa trên các thị trường chứng khoán
đang chao đảo lẫn sự rối ren bát nháo của thị trường vàng, tuy nhiên, những gì
được biện dẫn lại hoàn toàn có sức thuyết phục!
Sự chọn lựa của thời đại
Từ
những văn phòng thuê nằm trên một con đường yên tĩnh tại Paris, cách không xa
tháp Eiffel, những nhà phân tích thuộc Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA) đang
ngày đêm nghiên cứu những con số về sản lượng dầu cũng như mức độ khí thải gây
hiệu ứng nhà kính. Công việc chính của họ là khảo sát nguồn điện năng cung cấp
cho 30 nước giàu thuộc Tổ chức Phát triển - Hợp tác kinh tế (OECD). Với sự
“giễu cợt” thường xuyên của giá dầu và tình hình kinh tế thế giới long
đong, từ lâu IEA đã kêu gọi sự thay đổi tận gốc rễ cách thế giới sử dụng xe
hơi, cách nhà máy hoạt động và cách vận hành nền kinh tế thế giới nói
chung - xét ở yếu tố năng lượng.
Cách
đây không lâu, IEA đã tung ra báo cáo tổng hợp toàn diện với nội dung “một cuộc
cách mạng toàn cầu cần được thực hiện theo cách năng lượng được cung
cấp và sử dụng (như thế nào)”. Cuộc khủng hoảng kinh tế
toàn cầu hiện tại có thể khiến ảnh hưởng tốc độ triển khai chiến dịch “giải
pháp xanh” khi nhiều nước bắt đầu thắt chặt hầu bao thời khốn khó. Tuy nhiên,
càng chậm thực hiện “giải pháp xanh”, cuộc khủng hoảng càng kéo
dài và càng sâu rộng. Nó không chỉ giúp phòng chống thảm họa thiên tai mà còn
tạo động lực đưa cỗ xe kinh tế toàn cầu thoát
khỏi vũng lầy hiện tại cũng như tạo ra nền tảng vững chắc và lâu bền cho ít
nhất một thế hệ kế tiếp.
Chính quyền bang Maryland (Mỹ) đã chuẩn y chương trình xây
"cánh đồng gió” ngoài duyên hải
Thập
niên 90 của thế kỷ trước đã chứng kiến sự trỗi dậy của Internet và nền kinh tế liên thông. Và
rồi sự sụp đổ của các công ty dotcom đã giúp khu vực tài chính bùng nổ. Thế rồi
tài chính cũng te tua nốt, như đang được chứng kiến. Vấn đề bây giờ là thế giới
cần một động lực mới để kích thích tăng trưởng. Chẳng ai dại gì quẳng tiền đầu
tư vào lĩnh vực tài chính nữa mà phải nên đầu tư vào kỹ thuật xanh - nhận xét của Oliver Schaefer, Giám đốc
chính sách thuộc Hội đồng Năng lượng tái sinh châu Âu. Công nghiệp xanh được kỳ vọng nhiều đến mức Thủ tướng Nhật
Taro Aso (hồi đương chức) gọi đó là “một cơ hội lớn cho tăng trưởng mới” và thề
rằng: “Chúng tôi sẽ đạt đến một xã hội không bị ô nhiễm nặng bởi carbon, tương
thích với sự phát triển chung của phần còn lại thế giới”. Bộ Công nghiệp - kinh tế - mậu dịch Nhật
Bản thậm chí nói rằng, họ muốn xây một hạ tầng công nghiệp mới bằng cách hỗ trợ
vốn cho việc sử dụng năng lượng hiệu quả
hơn và cho các sáng kiến kỹ thuật sáng tạo liên quan “giải pháp xanh”.
Ngay
tại Washington, nơi vốn bướng bỉnh và cố chấp với những gì liên quan bảo vệ môi
trường, nay cũng phải “ăn theo thuở, ở theo thời”. Trong chiến dịch tranh cử
tổng thống, ứng cử viên John McCain bắt đầu nói đến việc “nước Mỹ phải trở
thành nhà lãnh đạo trong nền kinh tế xanh quốc tế”, trong khi Barack Obama cụ thể hơn
với việc “đầu tư một cách chiến lược 150 tỉ USD trong 10 năm” cho một nền “kinh
tế năng lượng sạch”,
“giúp khu vực kinh tế tư nhân tạo ra
năm triệu việc làm mới liên quan công nghiệp xanh”.
Cần
biết, ở giai đoạn kinh tế hưng khởi, kinh tế Mỹ cũng chỉ có
thể tạo ra thêm hai triệu việc làm mỗi năm. Cho nên, con số 5 triệu của ông
Obama cho thấy một tham vọng rất lớn, ông còn đề cập việc cổ súy sử dụng xe
“lai” (vừa dùng xăng truyền thống vừa dùng nhiên liệu xanh), khuyến khích các
dự án năng lượng tái sinh,
đề cao tính hiệu quả của sử dụng năng lượng, đầu tư các nhà máy than ít gây ô
nhiễm, tăng tốc việc nghiên cứu và sử dụng thế hệ năng lượng sinh học
mới… thậm chí ông còn muốn tạo ra một chương trình huấn luyện cựu binh Mỹ làm
việc trong ngành công nghiệp xanh và hiện đại hóa các nhà máy sản xuất sản
phẩm xanh.
Heather
Zichal - Giám đốc chính sách Năng lượng - Môi trường và Nông nghiệp của ông
Obama cho biết, Chính phủ Mỹ tin rằng, những đầu tư này đáng để thực hiện và
phải thực hiện trong bối cảnh “khí hậu kinh tế” hiện nay và chính phủ phải có
một vai trò quan trọng. Theo Robert Pollin, nhà kinh tế thuộc Đại học
Massachusetts, việc triển khai các dự án xanh có thể giúp 400.000 công nhân xây dựng bị
mất việc năm 2007, nay tìm được việc làm mới tại Mỹ. Tổng quát, mỗi 1 triệu USD
đầu tư cho công nghệ xanh sẽ tạo ra 16,7 việc làm tại Mỹ. Nhà hoạt
động môi trường Van Jones - tác giả quyển mới xuất bản “The Green Collar
Economy” (hiện nằm trong top best-seller của New York Times) - cho biết thêm,
100 tỉ USD đầu tư chính phủ vào công nghệ xanh có thể tạo ra hai triệu việc làm mới chỉ
trong 2 năm.
Làm
thế nào để “phủ xanh” nền kinh tế?
Trong
thực tế, nhiều quốc gia đã bắt đầu “xanh hóa” nền kinh tế. Báo cáo gần đây của
Liên Hiệp Quốc cho biết, nền công nghiệp năng lượng tái sinh
trị giá 240 tỉ USD tại Đức hiện sử dụng đến 1/2 triệu người; và đến năm 2020,
khu vực kinh tế mới mẻ này sẽ
cung cấp việc làm nhiều hơn công nghiệp xe hơi (hiện là khu vực sử dụng nhân
công nhiều nhất công nghiệp sản xuất Đức). Tại Anh, Chính phủ London dự kiến
chi 100 tỉ USD cho 7.000 turbine gió vào trước năm 2020, mang lại 160.000 việc
làm mới. “Tôi biết rằng vài người có thể nói tình cảnh tài chính khó khăn mà
thế giới đang đối mặt khiến vấn đề thay đổi khí hậu nên được xếp xó trong các
mối quan tâm quốc tế nhưng thật ra là ngược lại” - Thủ tướng Anh phát biểu.
Fatih
Birol - chánh kinh tế gia thuộc IEA -
cũng nhận định rằng, sự chuyển dịch hoàn toàn nền kinh tế năng lượng phải
được xem như một phản ứng đối với suy thoái toàn cầu. Dù vậy, thách thức trước
mắt cũng xuất phát từ chính vị trí suy thoái hiện tại của thế giới, khi chỉ số
tiêu dùng của hầu hết hàng hóa đang giảm, giá dầu không ổn định, mà việc nghiên
cứu cũng như xây dựng năng lượng xanh lại tốn kém, trong bối cảnh đồng vốn thế
giới đang khô hạn. Thế cho nên, phải cần sự đồng thuận cao của cộng đồng thế
giới trong việc cùng nhau tiến đến mục tiêu xanh. Vấn đề bây giờ là tiền. Theo
IEA, “giải pháp xanh” cần khoảng 45 ngàn tỉ USD vào trước năm 2050.
Cần
nhắc lại, tháng 10/2007, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã giữ lời hứa trong
chiến dịch tranh cử khi tổ chức cuộc họp liên ngành, với sự tham dự của tất cả
cơ quan chính phủ, liên đoàn lao động, khu vực kinh tế tư nhân cũng như
các tổ chức khác để cùng thống nhất đưa ra kế hoạch Environmental Grenelle với
268 đề nghị mà nhiều vấn đề trong số đó đã được Quốc hội thông qua. Một trong
những ngành đầu tiên được nhắm đến là xây dựng, bởi 25% khí thải gây hiệu ứng
nhà kính tại Pháp đều bắt nguồn từ việc sử dụng năng lượng tại các tòa
nhà. “Chúng tôi đang nỗ lực giảm 40% khí thải vào trước năm 2020” - theo
Nathalie Kosciusko-Morizet, viên chức chính phủ đặc trách sinh thái học.
Hàng
trăm triệu euro đã được lên kế hoạch cho loạt công trình nhà ở - văn phòng với
kỹ thuật giảm thiểu ô nhiễm cũng như tăng cường hiệu quả sử dụng năng lượng.
Kosciusko-Morizet cho biết dự án này sẽ tạo khoảng 200.000 trong 500.000 việc
làm của kế hoạch Grenelle kéo dài nhiều thập niên. Giao thông cũng là lĩnh vực
nằm trong khuôn khổ Grenelle.
Cụ
thể, từ ngày 1/1/2008, ai mua xe có mức độ khí thải thấp đều được nhà nước
thưởng, trong khi việc mua xe khí thải cao lại bị đóng thuế cao. Doanh số xe cũ
xịt khói mù mịt, dù rẻ, bỗng tụt giảm trong khi doanh số xe mới của Renault
chẳng hạn lại đang tăng. Cái giá của thành công cũng không nhỏ. Chính sách mua
xe có thưởng sẽ ngốn ngân sách Chính phủ Paris 200 triệu euro/năm. Việc chi đậm
cho việc tái định hướng nền kinh tế kiểu cũ sang nền
kinh tế xanh cùng chiến dịch bơm
tiền hỗ trợ khu vực tài chính lao đao khiến Paris không có cách nào hạn chế
thâm thụt ngân sách (3% mỗi quốc gia, theo “chuẩn” EU trong khu vực sử dụng
euro) nhưng Paris dường như lấy làm vui và hài lòng, khi cá cược tương lai cho năng lượng xanh. “Lần
này sẽ không là chuyện hy sinh tương lai cho hiện tại” - Tổng thống Sarkozy
từng nói - “Mà là ngược lại, khi chúng ta đặt đất nước ở hoàn cảnh tốt nhất có
thể để có thể đối mặt tương lai”. Không còn là ý tưởng, Grenelle thậm chí đã
được “luật hóa” tại Pháp. Nó cho thấy quyết tâm cao độ của Chính phủ Pháp trong
việc hướng đến nền kinh tế xanh.
Chỉ
có một con đường: Tiến đến “xanh”!
Liệu
phần còn lại của thế giới có thể được thuyết phục để thực hiện những bước thay
đổi cách mạng tương tự? Achim Steiner, Giám đốc điều hành Chương trình môi
trường Liên Hiệp Quốc (UNEP) tin rằng, không chỉ nước giàu mà nước nghèo cũng
nên theo đuổi mục tiêu xanh và rằng những nước đang phát triển chẳng
hạn Mexico hoàn toàn có thể “đi đầu trong nền kinh tế xanh”. Ít người
biết rằng Mexico hiện là một trong những quốc gia xây dựng nền kinh tế xanh rất tốt từ vài năm gần đây. Năm 2007,
Mexico xuất khẩu lượng sản phẩm pin mặt trời trị giá đến 2,3 tỉ USD. Chương
trình Procalsol (lắp hệ thống sưởi bằng năng lượng mặt trời)
được triển khai với diện tích tổng cộng 2,5 triệu m2 khắp Mexico từ nay đến
cuối năm 2013 sẽ mang lại 100.000 việc làm mới (straightgoods.ca)...
Với
những ai còn lưỡng lự trước ý tưởng một nền kinh tế xanh, hãy xem báo
cáo Green Jobs: Towards Decent Work In A Sustainable, Low-Carbon World vừa tung
ra (do UNEP phối hợp soạn cùng Văn phòng lao động quốc tế, Liên đoàn Lao động
quốc tế và Tổ chức công nhân quốc tế - dẫn lại từ
environmentalresearchweb.org). Báo cáo cho biết, thị trường toàn cầu các sản
phẩm - dịch vụ liên quan môi trường sẽ tăng gấp đôi, từ 1.370 tỉ USD/năm lên
2.740 tỉ USD năm 2020. 1/2 trong thị trường này là kỹ thuật - thiết bị giúp sử
dụng năng lượng hiệu quả và
phần còn lại là giao thông, nguồn nước, vệ sinh và xử lý rác
thải. Tại Đức, công nghệ môi trường có thể chiếm 16% tổng sản lượng công nghiệp
vào trước năm 2030 (gấp 4 hiện tại). Khu vực năng lượng tái sinh
thế giới hiện sử dụng 2,3 triệu người vài năm gần đây và những dự án tương lai
(đến trước năm 2030) sẽ tạo thêm ít nhất 20 triệu việc làm. Còn nữa, đến trước
năm 2030, năng lượng gió có thể
sử dụng 2,1 triệu lao động trong khi công nghệ năng lượng mặt trời
cần 6,3 triệu người…
Theo Petrotimes
tinmoitruong.vn
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét